Шырав
Çыхăну
Редакци адресĕ:
Чăваш ен, Çĕрпӳ районĕ, Михайловка ялĕ, Хĕвел ур., 1.

Адрес редакции:
Чувашия, Цивильский район, д. Михайловка, ул. Солнечная, 1

Email: civhim2@narod.ru
Тел.(факс): (83545) 6-30-90
Такина Алевтина Александровна
Такина Алевтина Александровна
Сапăрлăх тĕллевĕсем: ачасене этемĕн çут çанталăкри тата пурнăçри вырăнне ăнланса илме пулăшасси, тăван тавралăха сăнама, юратма, унăн илмне упрама вĕрентесси (йывăç-курăка хуçмалла мар, чĕр чунсемпе кайăксене пулăшмалла),шыв-шур вăхăтĕнче асăрхануллă пулмалли пирки асăрхаттарасси.
 
Пĕлÿ тĕллевĕсем: çуркунне паллисемпе паллаштарасси, «Çуркунне çывхарать» сăвва тишкерÿллĕн вуласси, чăвашларан вырăсла куçарма, ыйтусемпе усă курса çыхăнуллă каласа пама хăнăхтарасси.
 
Аталантару тĕллевĕсем: Çыхăнуллă пуплеве, шухăшлава, тимлĕхе, илемлĕ те тĕрĕс вулав хăнăхăвĕсене аталантарасси, сăмах йышне пуянлатасси. Кураксем çинчен мĕн пĕлнине, вĕреннине аса илсе çирĕплетсе хăварасси, ыйтусем çине тĕрĕс хуравлас ăсталăха аталантарасси.
 
 
Усă курнă технологисем: информаципе хутшăну технологийĕсем, сывлăха сыхлас технологисем, проблемăллă тата аталантару технологийĕсен элеменчĕсем, ушкăнра хутшăнса ĕçлесси.
 
Ĕç мелĕсемпе меслечĕсем: ыйту-хурав, учитель сăмахĕ, калаçу, шырав-тĕпчев, хăнăхтарăва çырса пурнăçлани, проблемăллă ыйтăва хуравлани, тишкерÿ-пĕтĕмлетÿ, çурма сасăпа, саспа вуласси, суйлавлă вулав, илемлĕ вулав, ăнланнине тĕрĕслемели тест ирттересси, мăшăрсенче, ушкăнсенче ĕçлесси, диалог,монолог тăвасси, валеçÿ карточкисемпе усă курни.
 
Пуплев хăнăхăвĕсем: сасăсене тĕрĕс илтесси, пĕр-пĕрне ыйтусем парас, хуравлас хăнăхусене аталантарасси, палăртуллă вулав, сăмах йышне пуянлатасси, çĕнĕ сăмахсемпе усă курса çыхăнуллă пуплеве аталантарасси.
 
Курăмлăх хатĕрĕсем: компьютер, проектор, экран, темăпа хатĕрленĕ слайдсем;
 
Усă курнă литература: 1. Андреев И.А., Гурьева Р.И., Иванова Э.Г. Чăваш чĕлхи: Вырăс шкулĕн 5-мĕш класĕ валли. – Ш., 2000.
2.Андреев И.А., Иванова Э.Г. Вырăс шкулĕн 5-мĕш класĕнче чăвашла вĕрентесси: Методика кăтартăвĕсем. – Ш., 2001.
3.Чăваш чĕлхи: Вырăс шкулĕсенчи I-IX классен программи / И.А. Андреев хатĕрленĕ. – Ш., 2004
4.Шкул ачисен пĕлĕвĕпе хăнăхăвĕсене хакласси: Чăваш шкулĕн 5 – 11 класĕсенче чăваш чĕлхипе литература вĕрентекенсем валли/Чăваш Республикин Вĕренÿ министерстви; Виноградов Ю.М., Петрова Л.Г., Майков Е.А. хатĕрленĕ. – Шупашкар, 2004.
 
Интернет - сайтри материалсем, «Чувашский народный сайт» htpp://chuvash.org.
 
 
 
 
 
Урок юхăмĕ.
 
I. Класа урока йĕркелени. (1 слайд)
- Ырă кун пултăр, ачасем!
- Ырă кун пултăр, вĕрентекен!
- Ырă кун пултăр, хăнасем!
Вĕрентекен: Шăнкăр – шăнкăр! шăнкăрав
Акă иртрĕ те тăхтав.
Ларар парта хушшине
Пуçлар чĕлхе урокне.
 
II. Фонетика зарядки. (2 слайд)
Кăштах чĕлхесене вылятса илер – ха.
 
Тĕрĕс калăр!
-ĕ-çĕ-ĕç 1) учитель вулать
ĕçлеме пуçлар 2) вырăсла куçарасси
-ă-сă-ăс- 3)учитель хыççăн ачасем вулаççĕ
ăслăрах пулар 4)хорпа,икшер йĕрке,пĕчченшерĕн вулаттарасси
 
III. Căвă-тупмалли юмах.
1.Çулталăк вăхăчĕсене аса илесси. (3 слайд)
Çулталăк вăхăчĕсене аса илер-ха. Вĕсене йĕркипе калăр. (3 слайд)
 
2. Халĕ сире пĕр сăвă вуласа парăп.
 
(4 слайд) Шурă юр ирĕлет,
Çеçен хир чĕрĕлет,
Ешĕл курăк ÿсет…
Вăл хăçан пулать– ши?
- Çак сăвă йĕркисене кам çырнă? Икĕ вариантран пĕрне суйласа илĕр(И.Я.Яковлев,К.В.Иванов)
(К.В.Иванов) Кăçал çу уйăхĕн27-мĕшĕнче вăл çуралнăранпа 120 çул çитет.
 
-Çак сăвăра çулталăкăн хăш вăхăтне сăнланă-ши? (çуркунне)
(5 слайд + видеомузыка)
 
 
IV.Урокăн темипе,тĕллевĕсемпе паллаштарни.
Паянхи урокра «Çуркунне çывхарать» сăвва тишкерÿллĕн вулăпăр, çуркунне паллисемпе паллашăпăр,çыхăнуллă пуплеве, илемлĕ те тĕрĕс вулав хăнăхăвĕсене аталантарăпăр.
 
V.Çĕнĕ материалпа (сăвăпа) ĕçлени.
 
Кĕнекесене 133-мĕш страницăна уçатпăр, «Çуркунне çывхарать» сăвва тупатпăр.
Ку сăвва Хумма Çеменĕ çырнă. (6 слайд – писатель портречĕ)
 
1. Словарь ĕçĕ. (7 слайд)
Сăвва лайăх ăнланма малтан словарь ĕçĕ туса ирттерĕпĕр.
çывхарать – приближается
кунтан – кунах – изо дня в день
сарăлать- расширяется,расстилается,
распространяется
сăрт тăрри – вершина горы
урлă – через
çÿçесен кăчкисем çурăлаççĕ – на ракитовых кустах появляются серёжки
1) учитель – хор;
2) ача вуласа вырăсла куçарни;
3) мăшăрсемпе вулани;
4) сăнчăрпа пĕрер сăмахăн вулани;
5) сăмахсемпе предложенисем туни.
2.Кăтартуллă вулав.
Халĕ эпĕ сире căвва пĕтĕмĕшле вуласа парăп.Тимлĕ итлĕр,ăнланма тăрăшăр,ударенисене асăрхăр.Сăввăн содержанине вырăсла каласа пама хатĕрленĕр.
 
3.Сăвă содержанине вырăсла калаттарасси.
 
4. Сăвва ачасене хăйсене тĕллĕн çурма сасăпа вулаттарасси.
Халĕ сăвва хăвăр тĕллĕн çурма сасăпа вулатпăр.
 
5.Сăвва сасăпа вулаттарасси.
 
6.Суйлавлă вулав.
Сăвăра паян паллашнă çĕнĕ сăмахсем пур предложенисене тупса вулăр.
 
7.Ыйтусем çине хуравлаттарасси. (8 слайд)
Сăвва мĕнле ăнланнине ыйтусем парса тĕрĕслĕпĕр.
 
1. Çулталăкăн хăш вăхăчĕ иртет?
2. Мĕнсем хуралаççĕ?
3. Çулталăкăн хăш вăхăчĕ çывхарать?
4. Çур ăçтан (мĕн урлă) килет?
5. Çанталăк çинчен мĕн каланă?
6. Мĕнле йывăçсен кăчкисем çурăлаççĕ?
7. Çÿçесен кăчкисем хăçан çурăлаççĕ?
8. Камсем савăнаççĕ?
 
8.Ачасене сăвва тепĕр хут вулаттарасси.
Халĕ сăвва пĕтĕмĕшле илемлĕ те тĕрĕс вулатпăр.
 
9. Глаголсене иртнĕ вăхăтра лартса сăвва тепĕр хут вулаттарасси.
- Сăвăри глаголсем хăш вăхăтра?
-Глаголсене тупатпăр та иртнĕ вăхăтра лартатпăр.
- Хальхи вăхăтри глаголсене иртнĕ вăхăтра лартса сăвва тепĕр хут вулăпăр.
 
10. Сăвă тăрăх пĕтĕмлетÿ тăвасси.
1) Халĕ вара çулталăкăн хăш вăхăчĕ? (9 cлайд)
Çуркунне хăçан пуçланчĕ?
Çурхи уйăхсене калăр.
Халĕ хăш уйăх?
Паян мĕн кун?
 
2)Çанталăк çинчен каланă йĕркесене тепĕр хут вулаттарасси.
Паян вара мĕнле çанталăк-ши? (10 слайд)
 
3) Сăвăри талăк пайĕсене кăтартакан сăмахсене тупăр. (Ир,каç)
 
4) Ытти пайĕсене аса илер-ха. (11 слайд)
 
5)Çуркуннене талăкăн хăш пайĕпе танлаштарма пулать? (Ир)
 
6)Мĕншĕн? (Çуркунне çут çанталăк хĕл ыйхинчен вăранать.)
 
7) Эсир çуркуннене хавас-и?
 
VI. Физкультура саманчĕ. (Куçсене,кĕлеткене кантарни.)
(12слайд) - музыка янăрать.
1) Куçсене кантарса илер-ха. Çак юр пĕрчи куçнине куçсемпе йĕрлесе пыратпăр.
2) Ачасем,тăрăр. Ман хыççăн хусканусем тăватпăр.
 
 
VII. Тест ирттерни. (13слайд)
1) Сивĕ хĕл мĕн турĕ?
а) иртрĕ
ă) çитĕ
б) çывхарать
2) Çуркунне хăçан пуçланать?
а) хĕл хыççăн
ă) кĕр хыççăн
б) çу хыççăн
3) Çуркунне миçе уйăха тăсăлать?
а) икĕ уйăха
ă) виçĕ уйăха
б) пĕр уйăха
4) Çурхи пĕрремĕш уйăх.
а) ака
ă)пуш
б) çу
5) Çуркунне шурă юр мĕн тăвать?
а) симĕсленет
ă) шуралать
б) хуралать
6) Çуркунне кун мĕн тăвать?
а) вăрăмланать
ă) кĕскелет
б) улшăнмасть
7) Çуркунне йыхравçи мĕнле кайăк?
а) тăри
ă) курак
б) шăпчăк
 
 
 
 
Тест результачĕсене тĕрĕслени. (14 слайд)
 
йăнăш çук «5»
1 йăнăш «4»
2 йăнăш «3»
3 йăнăшран ытла «2»
 
VIII.Çыхăнуллă пуплеве аталантарни, калаçу йĕркелесси.
 
- Çуркунне йыхравçи мĕнле кайăк – ши? (15 слайд+курак сасси+гиперссылкăсем)
Виçĕ вариантран пĕрне суйласа илĕр.
- Мĕншĕн?
- Кураксем хăçан вĕçсе килеççĕ?
 
IX. Диалог,монолог.(16,17 слайдсем)
 
1.Эсĕ курак курнă-и?
2.Вăл мĕн тĕслĕ?
3.Унăн сассине илтнĕ-и?
4.Кураксем ăçта йăва çавăраççĕ?
5.Курак усăллă кайăк-и?
 
 
 
X. Ăшă енчен вĕçсе килекен ытти кайăксен ячĕсене аса илесси. (18слайд)
 
1.Ăшă енчен вĕçсе килекен ытти кайăксен ячĕсене аса илер-ха.
 
 
Грач-
Скворец-
Соловей-
Журавль-
Жаворонок-
Иволга-
Ласточка-
Кукушка-
Лебедь-
Дикие утки-
2.«Кайăк ятне кала» вăйă.(19 слайд)
- Ачасем,мĕнле кайăк валли йăва ăсталамалла?
 
Сапăрлăх саманчĕ: Сырăшсем çине те апат хурсах тăмалла. Вĕçен кайăксем-пирĕн чĕвĕлти туссем.
 
XI. Урока пĕтĕмлетни.
Сивĕ,хаяр хĕл иртрĕ
Тусем урлă çур çитрĕ.
Çуркуннен хăш пĕр паллисене каласа хăварар-ха. (20 слайд-çуркунне паллисем)
 
Сапăрлăх саманчĕ:Шыв юхать.Асăрхануллă пулмалла. «Шывăн турачĕ çук»,- теççĕ.
(21 слайд-видео) Çут çанталăкра кашни вăхăтăн хăйĕн илемĕ. Илеме курма пĕлмелле, çут çанталăка сăнамалла, ăна упрамалла. Йывăç-курăка ан хуçăр, , чĕр чунсемпе кайăксене пулăшăр, вара çут çанталăк татах та илемлĕрех пулĕ. (22 слайд- Н.В.Фёдоров сăмахĕсем)
 
- Ачасем, сире паянхи урок килĕшрĕ-и?
- Паян урокра мĕн турăмăр?
 
XII. Киле ĕç пани.
Сăвва илемлĕ вулама вĕренмелле, вулавçăсен конкурсне хатĕрленмелле.
Эсир те çуркунне çинчен сăвă çырса çак адреспа ярса пама пултаратăр.
 
http://www.chuvash.org/lib/haylav/1434.html (кашни ачана валеçсе памалла)
 
 
XIII. Ачасен ĕçне хаклани.
 
XIV. Урока вĕçлени.
 
Урока та сăвă йĕркисемпе вĕçлес килет:(23слайд+ видеофрагмент)
«Пуш уйăхĕн вĕçĕнче
Хĕвел пăхĕ ăшăтса.
Çĕн(ĕ) Шупашкар хулинче
Юр ирĕлĕ васкаса» гиперссылка (хĕвел)
 
XV. Ачасемпе сыв пуллашни. ( 24 слайд)
■ Такина Алевтина Александровна.
Çĕнĕ Шупашкарти 18 – мĕш лицейри пĕрремĕш категориллĕ чăваш чĕлхи вĕрентекенĕ

Çыпăçтарнă файлсем:

 
: 3177, Хаçат: 2 (2), Категори: Хутăш урок

Комментарисем:

Инна (2012-04-13 20:59:10):
Мана урок юхăмĕ питĕ килĕшрĕ, анчах презентацие тупаймарăм. Пулсан аванччĕ.

admin63 (2012-04-15 00:50:44):
"Урок материалĕсене" уçласа илĕр.

Çĕнĕ шухăш хуш:

► Сирĕн ят:
► Шухăш:


► URL:
► E-mail: